Temettü Nedir?

Temettü Nedir?

Temettü, bir şirketin belirli bir dönemde elde ettiği karın bir kısmını ortaklarına (hissedarlarına) dağıtmasıdır. Dağıtım nakit olarak veya bedelsiz hisse şeklinde yapılabilir.

Her şirket temettü dağıtmak zorunda değildir. Kâr eden bir şirket bu kârı ortaklara dağıtmak yerine büyümeye, borç azaltmaya veya nakit rezervine yönlendirmeyi tercih edebilir. Temettü dağıtmamak, tek başına şirketin durumu hakkında olumlu ya da olumsuz bir yargı içermez; sermaye kullanım tercihini yansıtır.

Temettü Verimi

Temettü verimi, bir hissenin yıllık temettüsünün güncel fiyatına oranıdır:

Temettü verimi = Yıllık temettü / Güncel hisse fiyatı × 100

Verim hesabında dikkat edilecek bir nokta: payda güncel fiyat olduğu için, fiyat düştüğünde verim matematiksel olarak yükselir. Yüksek görünen bir verim, temettünün arttığından değil fiyatın gerilediğinden kaynaklanıyor olabilir. Bu nedenle verim, dağıtım oranı ve temettünün sürekliliği ile birlikte okunduğunda anlamlıdır.

Önemli Tarihler

• Kar payı dağıtım kararı: Genel kurulda dağıtım tutarı ve tarihi belirlenir.
• Hak kazanma (kayıt tarihi): Temettüye hak kazanmak için hisseyi bu tarihten önce elde tutmak gerekir.
• Temettü hakkı olmadan işlem (ex-date): Bu tarihte hisse, artık ilgili temettü hakkı olmadan işlem görmeye başlar. Ex-date'te hisseyi yeni alan bir yatırımcı o dağıtımdaki temettüye hak kazanmaz; hakkı, hisseyi bu tarihten önce elinde bulunduran taşır.
• Ödeme tarihi: Tutarın hesaba geçtiği gün.

Ex-Date Fiyat Düzeltmesi

Sık gözden kaçan mekanik bir gerçek: ex-date'te hisse fiyatı, dağıtılan temettü tutarı kadar aşağı düzeltilir. Şirketten nakit çıktığı için şirketin değeri o tutar kadar azalmıştır.

Bu nedenle temettü, "bedava para" değildir; portföyün bir kısmının hisse biçiminden nakit biçimine dönüşmesidir. Temettünün gerçek katkısı, dağıtılan nakdin zaman içindeki birikimi ve toplam getiriye eklenmesiyle ortaya çıkar.

Nakit Temettü ve Bedelsiz Pay Farkı

İkisi sıkça karıştırılır ancak farklı şeylerdir:

• Nakit temettü: Şirketten dışarı nakit çıkar; ortağın elindeki pay sayısı değişmez.
• Bedelsiz pay (bonus hisse): Şirketten nakit çıkmaz; iç kaynaklar sermayeye eklenir, ortağın pay sayısı artar ama toplam sahiplik oranı ve değeri değişmez.

Bedelsiz pay dağıtımı, pastanın daha çok dilime bölünmesine benzer; dilim sayısı artar, pasta büyümez. Vergisel nitelikleri de aynı değildir.

Vergi (Stopaj)

Türkiye'de gerçek kişilere dağıtılan temettülerde kaynakta stopaj uygulanır ve hesaba net tutar geçer. Belirli bir eşiğin üzerindeki temettü gelirleri için yıllık beyan gerekebilir; bu durumda kesilen stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir. Güncel oran, eşik ve istisna kuralları her yıl değişebildiğinden, kişisel durumunuz için mali müşavirinize danışmanız yerinde olur.

Toplam Getiriye Etkisi

Yalnızca fiyat grafiğine bakmak, temettü ödeyen bir varlıkta gerçek performansı olduğundan düşük gösterir. Fiyat getirisi yalnızca değer değişimini ölçerken, toplam getiri dağıtılan temettüleri de içerir. Uzun dönemlerde iki ölçüm arasındaki fark birikerek belirginleşir.

Zenth, portföyünüzdeki temettü ödemelerini kayıt altına almanıza ve toplam getirinize dahil etmenize yardımcı olur; Yahoo temettü takvimine dayalı günlük senkronizasyonla onayınıza sunulan taslak kayıtlar oluşturur. Böylece yalnızca fiyat değişimini değil, elde ettiğiniz nakit akışını da bütünsel olarak görebilirsiniz. Sunulan bilgiler tarafsızdır ve herhangi bir alım-satım önerisi içermez.

Özet

Temettü, şirket kârının ortaklara nakit veya bedelsiz pay olarak dağıtılmasıdır. Temettü verimi fiyata bağlı olduğundan, fiyat düşüşleri verimi yapay olarak yükseltebilir. Ex-date'te fiyat dağıtılan tutar kadar düzeltilir; dolayısıyla temettü ek bir kazanç değil, portföyün biçim değiştirmesidir. Nakit temettü ile bedelsiz pay farklı işlemlerdir. Gerçek performans, fiyat getirisi yerine temettüleri de içeren toplam getiriyle ölçülür.